Ombudsfunctionaris in breed perspectief

In het kort
Leer van toonaangevende experts uit wetenschap én praktijk
Krijg houvast in juridische kaders en ethische dilemma’s
Ontwikkel je rol als onafhankelijke, effectieve verbinder
Bouw aan je netwerk van professionals uit uiteenlopende sectoren
  • Certificaat, PE-punten
  • € 2.750
  • Lessen in Nederlands
  • LocatieUtrecht
  • Start23 november 2026
  • Duur5 (opeenvolgende) dagen

Waarom deze opleiding?

De rol van ombudsfunctionaris is sterk in opkomst, juist nu klachten, conflicten en signalen vaker maatschappelijk en ethisch van aard zijn. In onderwijs, zorg, overheid en bedrijfsleven groeit de behoefte aan iemand die – los van hiërarchie of procedures – onafhankelijk kan luisteren, interveniëren en verbinden.

Maar het vak is nog volop in ontwikkeling. Er is geen wettelijke basis. De positionering is kwetsbaar. Het gezag van de ombudsfunctionaris rust op overtuiging, zorgvuldigheid en legitimiteit.

Juist daarom is professionele reflectie en intervisie essentieel.

Deze opleiding biedt je de ruimte om:

  • je rol als ombudsfunctionaris of klachtenfunctionaris te verdiepen
  • vanuit diverse invalshoeken te leren over effectieve en proportionele klachtbehandeling
  • je eigen moreel kompas en beroepshouding te versterken

Voor wie is deze opleiding?

Deze opleiding is ontwikkeld voor professionals met ruime ervaring in:

  • HRM of arbeidsrecht
  • vertrouwenswerk of klachtenbehandeling
  • mediation of ombudswerk
  • rechtsbijstand, governance of compliance
  • journalistiek, toezicht of beleidsadvisering

Je werkt in of voor organisaties binnen de publieke of semipublieke sector, zoals: onderwijs, zorg, overheid, media, non-profit of financiële dienstverlening. Je wilt reflecteren op je rol, concrete dilemma’s delen en bijdragen aan de ontwikkeling van dit bijzondere vakgebied.

Twee boeken cadeau bij deelname

Je krijgt bij deelname aan de opleiding twee boeken cadeau:

  • Volgende keer beter! Leren van klachten over je organisatie van Manja Bomhoff en Yvonne van der Vlugt.
  • The importance of ombuds work van Paul Herfs.

Wat leer je?

Je krijgt zicht op het volledige speelveld van de ombudsfunctie. Dat betekent:

  • klachten leren analyseren, interpreteren en behandelen
  • kiezen tussen adviseren, bemiddelen of onderzoeken
  • omgaan met grenzen, verwachtingen en rolspanningen
  • signalen vertalen naar structurele verandering
  • werken met behoorlijkheidsnormen, moreel leiderschap en systemisch inzicht

Je leert niet alleen van docenten, maar ook van elkaar. Samen verken je hoe je – vanuit gezag zonder macht – verschil kunt maken.

Ombudswerk van groot belang voor het bereiken van een rechtvaardige oplossing.

Dr. Carla Goosen MDR

Opzet & inhoud

5 opeenvolgende dagen | 10:00 - 17:00 uur | inclusief lunch

Tijdens deze intensieve masterclass wisselen colleges, interactieve werkvormen, casuïstiek en reflectie elkaar af. Je krijgt les van vooraanstaande wetenschappers, ervaren ombudsfunctionarissen en professionals uit verschillende werkvelden. Gedurende de week werk je aan een eigen onderzoeksvraag uit je beroepspraktijk en in een vaste leergroep aan een gezamenlijk praktijkonderzoek. Zo vertaal je de inzichten uit de colleges direct naar je eigen organisatie.

Inhoud per dag (voorlopig programma)

Dag 1 – Introductie en fundament

Maandag 23 november

  • Welkom en kennismaking (Carla Goosen)
  • De betekenis van de ombudsfunctie en het ombuds-spectrum (Marc Hertogh)
  • Reflectie op de positionering van de ombudsfunctie (Marc Hertogh)
  • De ombudsfunctie in de praktijk (Marc Dullaert)
  • Introductie van het groepsonderzoek (Carla Goosen, Yvonne van de Vlugt en/of Thomas Riesthuis)

Dag 2 – Zorg, sport en recht

Dinsdag 24 november

  • Macht, afhankelijkheid en professionele verantwoordelijkheid (Marjan Olfers)
  • Fraude, toezicht en maatschappelijke verantwoordelijkheid (Hester Bais)
  • Zorgvuldig klachtonderzoek (Mirjam Decoz)
  • Werken aan het groepsonderzoek

Dag 3 – Verdieping onderwijs

Woensdag 25 november

  • De ombudsfunctie binnen het onderwijs (Gerrard Boot en Jacqueline Schoone)
  • Interventies in complexe onderwijsorganisaties (Leo Klijn)
  • Wat voor ombudsfunctionaris wil je zijn? (Arnt Mein)
  • Werken aan het groepsonderzoek

Dag 4 – Overheid en bestuur

Donderdag 26 november

  • Moreel leiderschap en de ombudsfunctie (Thomas Riesthuis)
  • Professionele klachtbehandeling en zorgvuldig begrenzen - Ombudsacademie, Bureau Nationale ombudsman (Natalia Molina Espeleta)
  • Professioneel omgaan met complexe cliënten (Rembrandt Zuijderhoudt)
  • Werken aan het groepsonderzoek

Dag 5 – Reflectie en toekomst

Vrijdag 27 november

  • Internationaal perspectief op de ombudsfunctie (Sir Rob Behrens CBE)
  • In gesprek met de Nationale ombudsman (Reinier van Zutphen, onder leiding van Paul Herfs)
  • Presentatie groepsonderzoek en individueel portfolio
  • Certificaatuitreiking en netwerkbijeenkomst

Wijzigingen voorbehouden

Wat levert de masterclass je op?

Na afloop van de masterclass:

  • beschik je over een verdiept theoretisch en juridisch kader voor de ombudsfunctie;
  • kun je complexe klachten en integriteitsvraagstukken vanuit meerdere perspectieven analyseren;
  • ben je beter toegerust om bij te dragen aan sociale veiligheid, behoorlijk bestuur en organisatieontwikkeling;
  • heb je een praktijkgericht onderzoek uitgevoerd dat direct toepasbaar is binnen je eigen organisatie;
  • maak je deel uit van een landelijk netwerk van ombudsfunctionarissen, onderzoekers en bestuurders.

Overzicht

Datum

Onderdeel

Tijden

Locatie

Ma 23 nov 2026

Dag 1 – Fundament & visie

10.00 - 17.00 uur

Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht.

Di 24 nov 2026

Dag 2 – Overheid & bestuur

10.00 - 17.00 uur

Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht.

Wo 25 nov 2026

Dag 3 – Onderwijs

10.00 - 17.00 uur

Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht.

Do 26 nov 2026

Dag 4 – Zorg & macht

10.00 - 17.00 uur

Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht.

Vr 27 nov 2026

Dag 5 – Reflectie & toekomst

10.00 - 17.00 uur

Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht.

Programmacoördinator

Dr. Carla Goosen MDR

Dr. Carla Goosen MDR
  • Dr. Carla Goosen MDR is psycholoog/mediator, systeemtherapeut en opleider/intervisiebegeleider van vertrouwenspersonen, mediators, advocaten en gedragswetenschappers.

Docenten en sprekers

  • Dr. Carla Goosen, MDR gedragswetenschapper, wetenschappelijk onderzoeker, (forensisch) mediator en deskundige op het gebied van trauma en complexe conflicten
  • Prof. dr. Marc Hertogh Faculteitshoogleraar Maatschappelijke en institutionele dimensies van de rechtsstaat aan de Universiteit Utrecht en Hoogleraar Rechtssociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen
  • Marc Dullaert voormalig Kinderombudsman, voorzitter van KidsRights en internationaal pleitbezorger voor kinderrechten
  • Dr. Thomas Riesthuis bestuurskundige, docent aan de Universiteit Utrecht en specialist op het gebied van moreel leiderschap en governance
  • Dr. Yvonne van de Vlugt onderzoeker, trainer en specialist op het gebied van ombuds- en klachtprocessen
  • Prof. mr. Gerrard Boot hoogleraar Arbeidsrecht aan de Universiteit Leiden en raadsheer bij de Centrale Raad van Beroep
  • Drs. Jacqueline Schoone interim-ombudsfunctionaris en organisatieadviseur
  • Mr. dr. Art Mein lector Responsieve Rechtspraktijk aan de Hogeschool van Amsterdam
  • Mr. dr. Leo Klijn voormalig advocaat, onderzoeker en interim-ombudsfunctionaris, verbonden aan het Nederlands Interventie Centrum
  • Mr. drs. Rembrandt Zuijderhoudt psychiater/psychotherapeut niet praktiserend, (gezondheids-)jurist en conflictbemiddelaar/procesbegeleide
  • Prof. dr. Marjan Olfers hoogleraar Sport en Recht aan de Vrije Universiteit Amsterdam
  • Mr. Hester Bais advocaat en specialist op het gebied van financieel toezicht en governance
  • Mr. Mirjam Decoz advocaat en specialist in onafhankelijk feitenonderzoek
  • Sir Rob Behrens CBE voormalig Parliamentary and Health Service Ombudsman (Verenigd Koninkrijk) en internationaal onderzoeker
  • Mr. Reinier van Zutphen Nationale ombudsman
  • Dr. Paul Herfs interim-ombudsfunctionaris en bestuursadviseur

Bovenstaande sprekers zijn onder voorbehoud van wijzigingen.

Makiri Mual

“De vijfdaagse masterclass ‘Ombudsfunctionaris in breed perspectief’ schetst een duidelijk beeld van de mogelijkheden in organisaties om met zorgen en klachten om te gaan. Het biedt een goede plaatsbepaling van de ombudsfunctionaris naast de vertrouwenspersoon, klachtenfunctionaris en andere bestaande ‘loketten’. De ‘ombuds’ wordt in organisaties en overheden verschillend ingezet. Deze masterclass ondersteunt jou bij de ontwikkeling van ombudswerk binnen jouw organisatie.”

Charlotte van Beukering

“In de masterclass ‘Ombudsfunctionaris in breed perspectief’ komt het ombudswerk in al zijn facetten aan de orde. Niet alleen door een zeer gevarieerd aanbod van goede sprekers, maar ook door de ontmoetingen met de cursisten, een divers gezelschap: allen actief in klacht- of ombudswerk of met het voornemen daartoe. Heel inspirerend!

Bij klachtbehandeling heb je veel aan de vaardigheden die je je als mediator eigen hebt gemaakt. Na de afronding van mijn werk als advocaat mediator ben ik, geïnspireerd door deze masterclass werkzaam, als voorzitter en lid van diverse klachtencommissies en ombudsfunctionaris van de vVCP.”

Nancy Viellevoye-Geers

Voordat ik begon aan de functie van ‘ombudsfunctionaris medewerkers’ bij de Radboud Universiteit, dacht ik dat ik met mijn ervaring van meer dan 30 jaar arbeidsrechtadvocaat en meer dan 20 jaar gecertificeerd MfN-mediator, mijn werkzaamheden met gemak zou kunnen uitvoeren. Niets was minder waar. De complexe organisatie van een universiteit, de politieke dynamiek en de specifieke rol en taken van een ombudsfunctionaris maken het tot een vak apart.

Ik heb veel kennis en kunde opgedaan bij deze masterclass van de Universiteit Utrecht. Goede docenten en alle onderwerpen die voor een ombudsfunctionaris van belang zijn passeerden de revue, zoals onderzoek doen en een jaarverslag opstellen. Bovendien was het contact met andere ombudsfunctionarissen goud waard. Elkaar sindsdien even bellen om te sparren wordt makkelijker en ik heb er een goede intervisiegroep aan overgehouden. Start je met de functie, dan is deze masterclass een must!

Toelatingseisen

Deze opleiding is bedoeld voor professionals met aantoonbare ervaring in bijvoorbeeld:

  • HRM of arbeidsrecht
  • vertrouwenswerk of klachtenafhandeling
  • ombudswerk, mediation of rechtsbijstand
  • governance, integriteit of beleidsadvisering

Deelnemers komen uit uiteenlopende sectoren zoals overheid, zorg, onderwijs, media, bedrijfsleven en non-profit. Er is plek voor maximaal 20 deelnemers. We verwachten een actieve, reflectieve leerhouding.

Aanmelden

Je kunt je nu aanmelden voor dit programma via onderstaande knop.

Aanmelden

Certificaat

Indien je alle bijeenkomsten hebt bijgewoond en het programma met goed gevolg hebt afgerond, ontvang je een certificaat van de Universiteit Utrecht.

PE-punten

De opleiding bestaat uit 5 bijeenkomsten van 7 uur (incl. lunchpauze). Met het volgen van deze opleiding kun je 30 PE-punten (PE: 2) ontvangen.