Educatieve module

  • Lesbevoegdheid
  • € 1.265
  • Lessen in Nederlands
  • LocatieUtrecht
  • StartAugustus 2026
  • Duur6 maanden
  • ECTS30 EC

Word leraar in het voortgezet onderwijs

Heb je (bijna) een relevante vakinhoudelijke bachelor afgerond? Houd je van je vak en wil je je kennis graag overdragen op leerlingen? Vind je het leuk om met jongeren te werken en wil je ze echt iets meegeven? Word leraar!

Volg de Educatieve module aan de Graduate School of Teaching (GST) van de Universiteit Utrecht. Met de Educatieve module behaal je een beperkte tweedegraads bevoegdheid, waarmee je mag lesgeven in alle klassen van het vmbo en de onderbouw van havo/vwo.

Meer informatie? Website Educatieve module

Voorlichtingsactiviteiten

De Universiteit Utrecht organiseert meerdere keren per jaar zowel open dagen als voorlichtingen voor geïnteresseerden in een carrière in het voortgezet onderwijs. Overweeg jij een loopbaan in het onderwijs? Bezoek dan de Master’s Open Day of een van de voorlichtingen! Ook kun je je aanmelden om een dag(deel) mee te lopen in een klas en kun je al je vragen over het leraarschap en de opleiding stellen. Wij nodigen je graag uit om je aan te melden voor een van de voorlichtingsactiviteiten.

Meer informatie

Scholingsvoucher tot €5.000 voor jouw opleiding

Woon je in de provincie Utrecht, regio Amersfoort of Gooi- en Vechtstreek? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een scholingsvoucher ter waarde van maximaal € 5.000. Met deze voucher kun je (een groot deel van) de kosten van een opleiding of leergang vergoed krijgen. Bekijk de voorwaarden, controleer of je in aanmerking komt en lees meer over de aanvraagprocedure op de pagina over de scholingsvoucher

Wat is de opbouw van de cursus?

Voltijd ben je 40 uur en deeltijd 20 uur met de Educatieve module bezig. Om de week op maandag volg je lessen aan de Universiteit Utrecht.

Wat gaan we doen?

  • Cursus: Vakdidactiek 1

    Tijdens de cursus Vakdidactiek 1 leer je een les of korte lessenreeks voorbereiden en geven. Je krijgt theoretische achtergronden bij het beroep van leraar en leert hoe je kennis over het schoolvak kunt vertalen naar de schoolpraktijk. Onderwerpen die aan bod komen zijn:

    • leerdoelen stellen,

    • samenhangende vakspecifieke lessen uitwerken met passende werkvormen,

    • de voortgang van leerlingen volgen,

    • toetsen,

    • analyseren,

    • beoordelen.

  • Cursus: Pedagogiek 1

    Tijdens de cursus Pedagogiek 1 verdiep je je in de leraar, de klas en de leerling. Je gaat aan de slag met het creëren van een veilig leerklimaat en het scheppen van voorwaarden voor individuele ontwikkeling. Via hoorcolleges leer je over verschillende onderwijstheorieën. In de aansluitende werkcolleges maak je de vertaalslag naar de praktijk.

  • Cursus: Professional in praktijk 1 (A en B)

    In de cursus Professional in praktijk 1 doe je ervaring op in de schoolpraktijk. Tijdens de bijeenkomsten op de universiteit wissel je ervaringen uit en ontdek je op welke manier je jezelf kan en moet ontwikkelen als docent. Het grootste deel van deze cursus vindt plaats op jouw praktijkschool (stage of baan):

    • Tijdens PiP1A maak je 50 praktijkuren, waarvan je 25 uur observeert en 25 uur zelf verzorgt.

    • Tijdens PiP1B observeer je 25 uur en verzorg je 40 lessen zelfstandig.

    Als voltijd student ben je dus minstens zes dagdelen per week op je stageschool te vinden, als deeltijd student zijn dat drie dagdelen. Je volgt PiP1A- en PiP1B in tweedegraads gebied, op dezelfde school. Voor beide cursussen neem je ook deel aan activiteiten buiten de lessen.

Welke tijdsinvestering vraagt deze cursus van me?

De voltijdvariant van de Educatieve module duurt één semester. Tijdens dat semester ben je zo’n 40 uur per week met de module bezig. In deeltijd duurt de Educatieve module een volledig collegejaar; je hebt dan een studiebelasting van ongeveer 20 uur per week. De Educatieve module bestaat voor de helft uit praktijkgebonden lessen waarin je als onbevoegd docent tijdens een stage of baan leert hoe het is om voor de klas te staan. Een stagebegeleider begeleidt je hierin en je ontvangt minimaal één keer een lesbezoek van je docent van de cursus Professional in praktijk. Om de week, op maandag, volg je lessen op de universiteit in een vaste basisgroep waarin je werkt aan je eigen professionele ontwikkeling.

Ieder semester - een half academisch studiejaar - bestaat uit twee onderwijsblokken. De cursussen die je volgt zijn als volgt over die blokken verdeeld:

Voltijd studieprogramma

Blok 1 en 2: Vakdidactiek 1 (5 EC), Pedagogiek 1 (5 EC) en Professional in Praktijk 1A en 1B (20 EC).

Deeltijd studieprogramma

Blok 1 en 2: Pedagogiek 1 (5 EC) en Professional in Praktijk 1A (10 EC)

Blok 3 en 4: Vakdidactiek 1 (5 EC) en Professional in Praktijk 1B (10 EC)

De cursus wordt afgesloten met een praktijkdossier.

Wie zijn de docenten?

De docenten die vanuit de Universiteit Utrecht onderwijs voor professionals verzorgen, zijn inhoudelijk sterk onderlegd en actief betrokken bij relevant, actueel onderzoek binnen hun vakgebied. Ze combineren academische diepgang met een scherp inzicht in de praktijk, waardoor ze de leefwereld van deelnemers goed begrijpen.

De uitstekende didactische vaardigheden van onze docenten zijn specifiek afgestemd op hoe professionals leren: praktijkgericht, interactief en toepasbaar. Bovendien hechten zij veel waarde aan samenwerking en creëren zij een leeromgeving waarin dialoog, kennisuitwisseling en co-creatie centraal staan.

Vragen?

Heb je vragen over de cursus, neem dan contact op met de Graduate School of Teaching via: gst@uu.nl.

Inhoudelijke vragen

Heb je (inhoudelijke) vragen over bijvoorbeeld: studiekeuze, het studieprogramma, toelating en aanmelden, aanvraag vrijstellingen etc? Neem dan contact op met een van onze studieadviseurs, Alice Bor of Corneline van Staalduinen via: studieadviseur.gst@uu.nl.

Telefonische afspraak

Je kunt ook een telefonische afspraak van 10 minuten maken:

  • Maandag 14.00-15.00 uur (Alice)
  • Dinsdag 10.00-11.00 uur (Corneline)
  • Woensdag 14.00-15.30 uur (Alice)
  • Donderdag 10.00-11.00 uur (Corneline)

Boek je afspraak van 10 minuten.

Geldzaken

Kosten

Voor het 30 EC-programma van de Educatieve module wordt een vast, eenmalig tarief in rekening gebracht. De hoogte van het tarief is de helft van het wettelijk collegegeldtarief voor een voltijd studie. In collegejaar 2024/2025 kost de module € 1.265,-. Dit bedrag geldt voor zowel de voltijd- als de deeltijd variant. Let op: Het bedrag kan hoger zijn, als je vakdeficiënties hebt en je meer dan 30 EC moet afronden voor het behalen van de beperkte tweedegraads bevoegdheid.

Betalen in termijnen

Het is mogelijk om in termijnen te betalen.

Kosten bij annulering

Je kunt je inschrijving kosteloos annuleren tot het collegejaar officieel van start gegaan is op 1 september of 1 februari. Dit betekent dat je uiterlijk 31 augustus of 31 januari je inschrijving moet annuleren via Studielink. Wil je je inschrijving na deze datum annuleren, dan is restitutie van het collegegeld alleen mogelijk bij overmacht/persoonlijke omstandigheden, na akkoord van een studentendecaan.

Restitutie

Wil je tussentijds stoppen met het programma en restitutie van een evenredig deel van de betaalde bijdrage ontvangen? Dat kan alleen als de studentendecaan heeft vastgesteld dat je ten gevolge van overmacht/persoonlijke omstandigheden niet kan deelnemen aan het onderwijs/de tentamens van de Educatieve module.

Financiering studie

Als je voor de Educatieve module staat ingeschreven, kun je mogelijk gebruikmaken van je resterende rechten studiefinanciering. Als je geen resterende rechten meer hebt, kun je wellicht aanspraak maken op het levenlanglerenkrediet. Kijk voor de voorwaarden en de manier van aanvragen op de website van DUO bij Collegegeldkrediet en bij Levenlanglerenkrediet (voorwaarden en aanvragen).

Ervaringen

Aan de slag als leraar

Na afronding van de Educatieve module heb je een (beperkte) tweedegraads onderwijsbevoegdheid. Je bent daarmee bevoegd om les te geven in alle klassen van het vmbo en de onderbouw van havo/vwo.

De arbeidsmarktperspectieven zijn over het algemeen goed. Wel zijn er verschillen tussen schoolvakken en regio’s. Voor leraren Duits, Engels, Frans, informatica, natuurkunde, Nederlands, scheikunde en wiskunde zijn er veel vacatures. Voor leraren biologie, geschiedenis en Spaans zijn er doorgaans minder vacatures.

  • VERHALEN UIT DE PRAKTIJK

    “De magie is het mooiste aan het vak. Als leerlingen aan staan, is dat het leukste dat er is.”

    Jaren geleden heb ik Geschiedenis gestudeerd, maar daar heb ik nooit iets mee gedaan. Tot ik de kinderen van vrienden begon te helpen met het vak en er zo ook weer meer over in gesprek raakte. Dat wakkerde iets aan. Studeren kon ik oppakken naast mijn eigen bedrijf, dus ik besloot me aan te melden voor de deeltijdvariant van de Educatieve module in Utrecht.

    Persoonlijk rooster
    Vanuit de universiteit was alles enorm flexibel geregeld. De studievoorlichters hebben echt actief met me meegedacht. Ik kon zelfs de volgorde in vakken aanpassen. Daarnaast had ik het geluk dat mijn eerste stagebegeleider ook heel meegaand was. Samen hebben we zitten puzzelen zodat ik voldoende les kon geven en ook nog genoeg tijd had om mijn bedrijf te runnen. Dankzij hem en de begeleiders vanuit de universiteit, kon ik alles een beetje naar mijn hand zetten. Dat is heel prettig als je werk en studie wilt combineren.

    Een nieuw vak leren
    De opleiding zit heel slim in elkaar. Al direct vanaf de introductie kwam ik in een goed geregeld stramien terecht. Je wordt in de Educatieve module enorm uitgedaagd om je gedachten te vormen aan de hand van wetenschappelijke stukken. Overal komt die onderzoekscomponent in terug. Dankzij alle literatuur die ik heb gelezen en de werkstukken die ik heb gemaakt, heb ik een eigen zienswijze kunnen ontwikkelen. Ik heb echt een nieuw vak geleerd.

    “De opleiding zit heel slim in elkaar.”

    Inhoud, proces en contact
    Het zat altijd wel in me om voor grote groepen te staan en inmiddels verzorg ik al 14 jaar managementtrainingen. Lesgeven aan een stel pubers blijkt alleen andere koek. Ze zijn enorm direct, dus je hebt snel door wat er wel en niet werkt. Heel verfrissend. Een les moet kloppen qua inhoud, proces én contact met de leerlingen. Die drie pijlers zijn allemaal even belangrijk merkte ik tijdens mijn eerste stage. Vanaf het moment dat ik vaker dezelfde lessen ging geven, begon ik te groeien. Er ontstond een soort ritmiek en het lukte me om met de juiste werkvormen de klas in de hand te houden. Die succeservaringen droegen bij aan mijn zelfvertrouwen.

    De magie
    Het mooiste van het vak is de magie. Dat ontstaat als je als docent in staat bent om de stof echt relevant en interessant te maken voor leerlingen. Om dingen te doen die dicht bij ze komen, op hun eigen niveau. Ik wil echt contact maken met leerlingen en aansluiten bij hun belevingswereld. Dan staan ze aan en dat vind ik echt het leukste dat er is.

    Claire de Lange heeft de Educatieve module afgerond is nu docente geschiedenis op een middelbare school.

Hoe werkt het aanmeldproces?

  • Kan ik meedoen aan de Educatieve module?

    Leuk dat je interesse hebt in de Educatieve module! Je kunt meedoen als je voldoet aan de volgende toelatingsvoorwaarden:

    • Je beschikt over een bachelordiploma of voorlopend masterdiploma van een Nederlandse universiteit.

    • Je vooropleiding is opgenomen in de Verwantschapstabel Educatieve minor óf voldoet aan de toelatingseisen zoals die landelijk worden afgesproken.

    • Je beschikt over sociaal-communicatieve en pedagogische competenties die nodig zijn om je te kunnen ontwikkelen als docent in het voortgezet onderwijs; je bent bereid om te kijken naar je eigen gedrag als middel om communicatie te sturen. Deze competentie beoordelen we tijdens de intakebijeenkomst of een selectiegesprek. De competentie kan bijvoorbeeld blijken uit een met positief advies afgeronde oriëntatiecursus op het onderwijs of ervaring met huiswerkbegeleiding.

    • Je voldoet aan de Nederlandse taaleis (C1). Studenten die geen Nederlandstalige vooropleiding hebben gevolgd (middelbare school havo/vwo, hogeschool of universiteit), dienen het Nederlands te beheersen op niveau C1 van het Europese Referentiekader (ERK). Dit kun je aantonen via:

    1. het Certificaat Nederlands als Vreemde Taal ‘Educatief Professioneel’ (voorheen PAT);

    2. het certificaat Nederlands C1.1 behaald aan de Erasmus Universiteit Rotterdam (ten minste een 7,5 voor het onderdeel spreekvaardigheid);

    3. het succesvol afronden van één van de volgende cursussen: 1) NT2 vergevorderden 1 of NT2 vergevorderden 2 aan de Universiteit van Amsterdam; óf 2) Professioneel Nederlands aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

    • Kandidaten met een Nederlandstalige bachelor- of doctoraalopleiding aan een Nederlandse universiteit zijn vrijgesteld van zowel de Nederlandse als Engelse taaleis.

    • Je bent tijdens PiP1 voltijd minstens zes dagdelen per week op je school aanwezig, tijdens PiP1 deeltijd drie dagdelen.

    • Je hebt een maximale aanstelling van 0,5 fte voor de voltijdopleiding en 0,8 fte voor de deeltijdopleiding.

    • Je kunt om de week op maandag bij de lessen aan de Universiteit Utrecht aanwezig zijn.

  • Wanneer kan ik me aanmelden?

    De Educatieve module heeft twee startmomenten; één in februari en éen in augustus/september. De aanmelddeadlines zijn als volgt:

    Start programma augustus/september: aanmelden t/m 1 april.

    Start programma februari: aanmelden t/m 15 oktober.

  • Hoe meld ik me aan?

    Om je aan te melden voor de Educatieve module moet je een aantal stappen doorlopen. We hebben ze hieronder voor je op een rijtje gezet. Zorg er altijd voor dat je aanmelding voor de hierboven genoemde deadline binnen is:

    1. Ga naar Studielink en doe een verzoek tot aanmelding. Je hebt hiervoor een DigiD nodig.
    • Zoek in het document ‘Koppeling Educatieve module in Studielink’ op voor welk schoolvak van je je moet aanmelden. Dit is namelijk afhankelijk van je vooropleiding.
    1. Kies in Studielink altijd voor de voltijd variant van de Educatieve module, ook als je in deeltijd wil gaan studeren. Dit pas je dan later weer aan.

    2. Kies bij ‘Startdatum’ de startdatum van je keuze: februari of augustus /september.

    3. Je ontvangt vervolgens een e-mail met inloggegevens voor Osiris Online Application:

    • Log in in Osiris Online Application.

    • Beantwoord de vragen en upload de vereiste documenten. Dat zijn de volgende:

    • Motivatiebrief.

    • Curriculum vitae.

    • Scan van het diploma en diplomasupplement van je bachelor of een recente cijferlijst.

    • Wanneer je kiest voor de stagevariant van de schoolvakken Engels of geschiedenis: twee aanbevelingsbrieven.

    • Als je het hebt, een bewijs van afronding van een oriëntatiecursus gericht op het educatieve domein.

    Bij het afronden van je aanmelding in Osiris Online Application kun je aanvinken of je voor de voltijd- of deeltijd variant kiest.

    1. Heb je:
    • Een aanvraag ingediend via Studielink?

    • Je OSIRIS-aanvraag volledig ingediend?

    • Alle vereiste documenten geüpload en alle vragen beantwoord?

    Dan gaat de toelatingscommissie je dossier beoordelen. We proberen je binnen twintig werkdagen te laten weten wat de uitkomst hiervan is.

  • Wanneer ben ik toegelaten?

    In het toelatingsbericht, dat je zo’n 3 weken na je aanvraag ontvangt, staat of je bent toegelaten of niet. Ben je toegelaten? Gefeliciteerd! Dan lees je ook in het toelatingsbericht wat de volgende stappen zijn. Het kan zijn dat je toelating voorwaardelijk is, bijvoorbeeld omdat je je diploma nog moet behalen, je nog een taaltoets moet overleggen, je nog specifieke cursussen moet behalen of omdat je nog aan de intake moet deelnemen. Lees daarom de voorwaarden die voor jouw toelating gelden zorgvuldig door.

  • Wat gebeurt er wanneer ik (voorwaardelijk) ben toegelaten?

    Nadat je (voorwaardelijk) bent toegelaten, neem je deel aan de  intakebijeenkomst. Die bijeenkomst is verplicht omdat we hiermee een ambitieus studieklimaat stimuleren, de binding met de opleiding vergroten en uitval als gevolg van een niet-passende studiekeuze tegengaan. Deze intake is verplicht, maar het is geen selectie. Op basis van de intakebijeenkomst kun jij zelf definitief bepalen of jij en de Educatieve module een goede match zijn.

  • Wanneer is de intakebijeenkomst?

    De intakebijeenkomst vindt – afhankelijk van je startmoment – plaats op een van onderstaande data. Een week van tevoren ontvang je een uitnodiging van ons:

    • Septemberstart 2025: Maandag 12 mei 2025, 17:00 – 20:00 uur, Utrecht Science Park

    • Februaristart 2026: Nader te bepalen.

  • Wat als ik de stagevariant Engels of geschiedenis wil gaan doen?

    Als je de stagevariant Engels of geschiedenis wil gaan volgen, dan hebben we helaas maar een beperkt aantal stageplaatsen beschikbaar. Daarom selecteert de toelatingscommissie op basis van de vakinhoudelijke eisen alleen de meest geschikte kandidaten voor deze variant. Kom jij in aanmerking? Dan nodigen we je uit voor een selectiegesprek. Op basis van jouw volledige aanmelddossier en het selectiegesprek beoordelen we je op de onderstaande selectiecriteria:

    • Je motivatie en talent; dit bepalen we mede op basis van gemiddeld cijfer en studievoortgang.

    • Het niveau van jouw relevante kennis en de beheersing van methoden uit het vakgebied.

    • Je algemene academisch denk- en werkniveau.

    • Je beheersing van de in het programma gehanteerde talen.

    • Jouw verdieping of voorbereiding in de educatieve praktijk, zoals een oriëntatiecursus of huiswerkbegeleiding.

    De selectiegesprekken vinden plaats op de volgende data; houd die dus alvast vrij in je agenda, zodat je kunt deelnemen aan dit deel van de toelatingsprocedure:

    Septemberstart 2025

    • Geschiedenis: maandag 12 mei 2025 (09:00 - 17:00), Utrecht Science park

    • Engels: vrijdag 16 mei 2025 (09:00 - 17:00 uur), Universiteit Utrecht (binnenstad)

    Februaristart 2026

    • Engels: nader te bepalen

    • Geschiedenis: nader te bepalen

    Vanwege het beperkte aantal stageplaatsen kunnen studenten die zich aanmelden voor de baanvariant van de schoolvakken Engels en geschiedenis niet wisselen naar de stagevariant.

  • Wat kost deelname aan de Educatieve module?

    Voor de Educatieve module brengen we een vast, eenmalig tarief in rekening, namelijk voor zowel voltijd als deeltijd variant: € 1.265,- (2024/2025). Dit is de helft van het wettelijk collegegeldtarief voor een voltijd studie omdat de Educatieve module 30 EC beslaat. In collegejaar 2024/2025 kost de module. Het bedrag kan hoger zijn, als je vakdeficiënties hebt en je meer dan 30 EC moet afronden voor het behalen van de beperkte tweedegraads bevoegdheid. Je kunt betalen in termijnen en als je voor de Educatieve module staat ingeschreven, kun je mogelijk gebruikmaken van je resterende recht op studiefinanciering. Heb je geen resterende rechten meer? Dan kun je wellicht aanspraak maken op het levenlanglerenkrediet. Kijk voor de voorwaarden en aanvragen op de website van DUO bij Collegegeldkrediet > Levenlanglerenkrediet.

  • Kan ik mijn inschrijving annuleren?

    Je kunt je inschrijving kosteloos annuleren tot het collegejaar officieel van start gegaan is op 1 september of 1 februari. Dit betekent dat je uiterlijk 31 augustus of 31 januari je inschrijving moet annuleren via Studielink. Wil je je inschrijving na deze datum annuleren? Of tussentijds stoppen met het programma? Dan is teruggave van het collegegeld alleen mogelijk bij overmacht of persoonlijke omstandigheden. Een studentendecaan moet hier akkoord voor geven.