Digitale geletterdheid

Onder digitale geletterdheid verstaan we alle vaardigheden die nodig zijn om je in de digitale samenleving staande te houden en jezelf te blijven ontwikkelen. Met de presentatie van de nieuwe conceptkerndoelen digitale geletterdheid begin 2024 (SLO) is het duidelijk dat er een opdracht ligt bij scholen en docenten om dit leergebied aan te bieden aan hun leerlingen. Maar wat is het eigenlijk en hoe kunnen we dat doen?

Het doel van deze cursus is om je als docent te leren verhouden tot digitale geletterdheid als nieuw leergebied. Het maakt daarbij niet uit welk vak je geeft en in welke mate je jezelf als digitaal geletterd beschouwd.

Je maakt kennis met de kerndoelen en de drie domeinen van digitale geletterdheid:
(A) Praktische kennis en vaardigheden;
(B) Ontwerpen en maken;
(C) Wisselwerking tussen digitale technologie, digitale media, de mens en de samenleving.

Zowel de kennis en vaardigheden van digitale geletterdheid van de docent als die van hun leerlingen staan daarbij centraal. Aan de hand van passende deelgebieden als ICT-basisvaardigheden; informatievaardigheden; mediawijsheid; en Computational thinking, maar ook actuele thema’s als sociale veiligheid en gedrag op het internet, Artificiële Intelligentie, en het vinden en beoordelen van online mediabronnen ontwikkelen professionals samen met leraren-in-opleiding een eigen visie op digitale geletterdheid en leren ze dit toe te passen in hun eigen onderwijspraktijk.

Professionals van eerdere cursusjaren geven aan dat ze na het afronden van de cursus in staat zijn om een rol van kartrekker op het gebied van digitale geletterdheid te vervullen binnen de eigen school/stichting.

Deze cursus is onderdeel van de Universitaire eerstegraads lerarenopleiding en staat open voor:

• 2e of 1e graads docenten die minimaal een HBO-lerarenopleiding hebben afgerond en tijdens de cursus ook lesgeven op een school.
• Eerstegraads leraren-in-opleiding aan een hoger onderwijsinstelling.

Docenten van alle vakken/leergebieden zijn welkom en ervaring met digitale geletterdheid is niet vereist.

Een online kennismakingsgesprek van 15 minuten met de docent voorafgaand aan de cursus is onderdeel van de aanmelding, waarin ook individuele professionaliseringsbehoeftes worden besproken.

• De professional maakt kennis met het leergebied digitale geletterdheid, bestaande uit de kerndoelen en deelgebieden, en kan deze in eigen woorden uitleggen.
• De professional ontwikkelt een visie op de rol van digitale geletterdheid in het (eigen) onderwijs en kan deze schriftelijk onderbouwen met relevante literatuur.
• De professional integreert een of meer kerndoelen van digitale geletterdheid in het (vakinhoudelijke) onderwijsaanbod in de (eigen) beroepspraktijk, kan dit presenteren aan medecursisten en ontwerpkeuzes verantwoorden door middel van relevante literatuur.
• De professional kan na de cursus op sectie- of schoolniveau bijdragen aan de ontwikkeling van het aanbod van digitale geletterdheid in het sectie- of schoolcurriculum.

9 fysieke bijeenkomsten.

Woon je in de provincie Utrecht, regio Amersfoort of Gooi- en Vechtstreek? Dan kom je mogelijk in aanmerking voor een scholingsvoucher ter waarde van maximaal € 5.000. Met deze voucher kun je (een groot deel van) de kosten van een opleiding of leergang vergoed krijgen. Bekijk de voorwaarden, controleer of je in aanmerking komt en lees meer over de aanvraagprocedure op de pagina over de scholingsvoucher

Voorafgaand aan de cursus vindt er een online kennismakingsgesprek met de docent plaats.

Het volgen van de gehele cursus en het maken van de twee toetsopdrachten staat gelijk aan 5EC. In overleg met de docent kan, tijdens het online kennismakingsgesprek voorafgaand aan de cursus, op basis van beschikbaarheid en de individuele professionaliseringsbehoefte een deel van de cursus worden gevolgd (nadruk op visieontwikkeling 3EC, nadruk op toepassing in eigen onderwijs 2EC).

Deze cursus start op 8 februari 2027. Meer informatie over data en tijdstippen volgt.

Deze cursus vindt plaats op het Utrecht Science Park.

De cursus wordt gegeven door dr. David van Alten. Hij werkt als lerarenopleider en onderwijsonderzoeker aan de Universiteit Utrecht. Hij heeft ook ruime ervaring als docent geschiedenis in het voortgezet onderwijs en Informatiemanager bij een scholengroep in de regio Utrecht. In de cursus worden inzichten uit onderzoek en theorie gekoppeld aan de onderwijspraktijk van de docent en de deelnemers.

Ben van der Steenstraeten, cursist Digitale geletterdheid.

Ik heb me aangemeld voor deze cursus vanuit mijn rol op school: ik beheer de ELO, ondersteun collega’s en leerlingen en zie dagelijks dat kinderen basisvaardigheden missen op het gebied van ICT. Ik wilde mijn kennis verdiepen en ben gaan zoeken. Er is eigenlijk niet veel aanbod op dit vlak, dus deze cursus kwam als geroepen. De inhoud sloot goed aan bij wat ik verwachtte: de vier domeinen van de SLO kwamen aan bod, inclusief de recent herziene doelen.

Leren van en met elkaar
Wat ik erg leuk vond, was dat ik mijn eigen praktijkervaring kon inbrengen. Veel medecursisten zijn studenten die net beginnen in het onderwijs. Dan is het fijn als je met elkaar kan delen: dit werkt in de klas en dit echt niet. Dat maakte de gesprekken dieper. Je blijft niet hangen in theorie, maar gaat echt casussen bespreken.

Direct toepasbaar in de klas
De werkvormen die we in de bijeenkomsten deden kon je vaak ook weer direct meenemen naar je eigen lespraktijk. Dat vond ik zó fijn. Nu dacht ik, dit kan ik morgen al in mijn klas gebruiken. Dat zorgde ervoor dat het onderwerp bleef ‘borrelen’ door de week heen.

Deskundige begeleiding en actuele thema’s
De docent was prettig: hij wist veel, gaf iedereen de ruimte om iets in te brengen en hield goed de tijd in de gaten. Wat ik ook super vond, was dat op een gegeven moment de koppeling werd gemaakt tussen digitale geletterdheid en burgerschap. Heel urgent en het sluit aan bij discussies in het nieuws over bijvoorbeeld big tech.

Leuk dat je interesse hebt in de cursus Digitale geletterdheid.
Het is nog niet mogelijk om je voor deze cursus aan te melden. De aanmeldbutton volgt.

Heb je vragen over de aanmelding, neem dan contact op met de Graduate School of Teaching via: onderwijsvoorleraren.gst@uu.nl