Didactiek voor hbo-docenten (BDB)

In short
Behaal je basiskwalificatie didactische bekwaamheid (BDB)
Verbreed je didactische kennis en vaardigheden
Voor (beginnende) hbo-docenten
11 bijeenkomsten, online of in Utrecht.
  • Certificaat
  • € 3.999
  • Lessen in Nederlands
  • LocatieUtrecht
  • Start30 januari 2026
  • Duurtussen 200 en 280 uur

Waar gaat deze leergang over?

De Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB) is voor (beginnende) hbo-docenten die nog geen onderwijsbevoegdheid hebben. Daaraast is het een mooie aanvulling voor hbo-docenten die meer willen leren over onderwijs uitvoeren, onderwijs ontwerpen, studenten begeleiden en professioneel docentschap. In deze leergang ga je aan de slag met het verwerven, verbreden en aanscherpen van je didactische kennis en vaardigheden. Jouw persoonlijke startsituatie nemen we als uitgangspunt.

Tijdens deze leergang Didactiek voor hbo-docenten komen de volgende thema’s aan bod:

Het belang van een goede start.

Docent-student interactie.

Omgaan met lastige situaties in het onderwijs.

  • Feedback geven.

  • Leerdoelen formuleren.

  • Constructive alignment.

  • Activerende werkvormen inzetten.

  • Motiveren en activeren van studenten.

  • De basisprincipes van toetsing.

Op het tabblad ‘programma’ lees je hoe we met deze thema’s gaan werken.

Wat levert deze leergang mij op als professional?

De leergang sluit aan op de eigen onderwijspraktijk en ervaringen. Vanuit deze individuele startsituatie werk je aan het verwerven, verbreden en aanscherpen van de bekwaamheden (kennis, vaardigheden en houding) die van een docent in het Hoger Beroepsonderwijs wordt gevraagd. Deze didactische dimensies komen naar voren in drie leerlijnen: onderwijs uitvoeren, leren door observeren en reflecteren en het ontwerpen van onderwijs.

Na afronding van de Leergang Didactiek kun je:

  1. Eigen onderwijs(gedrag) systematisch analyseren op effectiviteit voor het leren van je studenten. Op basis daarvan kun je in vervolgsituaties planmatig komen tot een (meer) optimale mix van afstemming en sturing op de inhoud, procedure en relatie in eigen onderwijs.

  2. Eigen onderwijs op een methodische en onderbouwde manier ontwerpen of reviseren, waarbij de effectiviteit van het leerproces van de student centraal staat. Je kunt activerende didactiek toepassen op de formulering van doelen, de vormgeving van leeractiviteiten en de manieren van toetsing.

  3. Systematisch reflecteren op je visie op onderwijs en op je professionele ontwikkeling als docent, en (bij)sturen waar nodig.

Is deze leergang iets voor mij?

Deze leergang is ontwikkeld voor (beginnende) hbo-docenten, die tijdens de BDB-leergang onderwijs geven zodat je opgedane inzichten gelijk kunt toepassen in de praktijk.

Onderwijs voor professionals aan de Universiteit Utrecht

Ga je deze [opleiding] volgen? Dan ben je verzekerd van hoogwaardig onderwijs aan onze breed georiënteerde, internationale onderzoeksuniversiteit. Daar komt bij dat wij als enige universiteit in Nederland wetenschappelijk onderzoek doen naar hóe professionals leren. Je bent er dus verzekerd van dat onze didactiek specifiek op jouw behoeften als professional is afgestemd​.

Binnen ons aanbod voor professionals delen onze topwetenschappers hun actuele kennis met je. Doordat deelnemers tegelijkertijd hun praktijkkennis inbrengen ontstaan nieuwe inzichten die je als professional direct kunt gebruiken in je werk. Daarbij wordt je door deelname onderdeel van een relevant, professioneel netwerk.

Do you teach in an international classroom?

We also offer a didactic teaching qualification course with a focus on teaching in the international classroom.

Wat is de opbouw van de leergang?

Activiteiten

We werken tijdens de leergang met activiteiten zoals: lessimulaties, onderling lesbezoek, video-intervisie, opdrachten over leerdoelen, leeractiviteiten en toetsing, het maken of reviseren van een eigen onderwijsontwerp en reflecteren op het onderwijs en de eigen ontwikkeling.

Activerende didactiek

In de leergang gebruiken we activerende didactiek. Je wordt tijdens en tussen de bijeenkomsten nadrukkelijk uitgenodigd om mee te doen aan het gesprek, de oefeningen en te werken aan opdrachten in de eigen praktijk. Het uitgangspunt is dat leren vooral plaatsvindt door eigen activiteiten en reflectie op eigen ervaringen, gespiegeld aan die van anderen en theorie. Activerende didactiek is niet alleen onze methode maar we onderzoeken gezamenlijk ook het concept ‘activerende didactiek’.

Let op: De BKE is geen onderdeel van deze leergang.

Wat gaan we doen?

De leergang heeft 11 bijeenkomsten en 1 dag waarop de eindgesprekken plaatsvinden. Er wordt een combinatie van online en fysieke bijeenkomsten aangeboden. De fysieke bijeenkomsten vinden plaats op het Utrecht Science Park (USP).

  • Bijeenkomst 1: Verbinding maken

    Een sterke start is het halve werk – zeker in je eerste onderwijsbijeenkomst. In deze sessie ontdek je wat jij als docent minimaal voor elkaar moet krijgen, hoe je jezelf wilt presenteren en welke doelen essentieel zijn voor die eerste interactie met studenten. Je onderzoekt je eigen interpersoonlijk docentgedrag en laat studenten dezelfde vragenlijst invullen. Welke resultaten komen overeen, en wat zegt dat over jouw rol als docent? Samen zoeken we naar praktische handvatten om direct impact te maken.

  • Bijeenkomst 2: Feedback voor leren

    Feedback is een van de krachtigste instrumenten om leren te stimuleren. In deze bijeenkomst leer je effectieve feedback geven, afgestemd op individuele behoeften en het leerproces van je studenten. Je ontdekt welke kenmerken feedback effectief maken en hoe je deze slim inzet om studenten te begeleiden en hun ontwikkeling te versnellen.

  • Bijeenkomst 3: Omgaan met studenten

    Wie zijn je studenten en hoe leren zij? In deze sessie koppelen we theorieën over onderwijsstrategieën aan jouw praktijk. Je onderzoekt je eigen rol: laat je verantwoordelijkheid bij de student of houd je zelf de regie? Daarnaast behandelen we het omgaan met ‘lastige studenten’: van te laat komen tot rumoer in de klas. Wanneer grijp je in, hoe en op welke manier? Je krijgt concrete strategieën en praktische tips.

  • Bijeenkomst 4: Constructive alignment

    Leerdoelen geven richting, zowel aan jou als docent als aan je studenten. In deze bijeenkomst leg je de verbinding tussen leerdoelen, leeractiviteiten en toetsvormen. Welke competenties moeten studenten beheersen? Welke leeractiviteiten helpen hen daarbij? En hoe toets je effectief of de gewenste competenties zijn behaald? Je oefent met concrete voorbeelden uit je eigen onderwijspraktijk.

  • Bijeenkomst 5: Onderwijs ontwerpen

    We duiken in studiewijzers uit je eigen praktijk en toetsen deze op samenhang: sluiten leerdoelen, leeractiviteiten en toetsen goed op elkaar aan (Biggs)? We bekijken het activerende karakter van leeractiviteiten en bespreken hoe deze bijdragen aan het bereiken van leerdoelen. Samen formuleer je criteria voor doelen, activerende studietaken, leeruitkomsten en een systematische aanpak om je onderwijs te ontwerpen.

  • Bijeenkomst 6: Motivatie en zelfregulatie

    Motivatie staat centraal in goed onderwijs. We behandelen theorieën zoals de Zelfdeterminatietheorie van Ryan en Deci en onderzoeken hoe jij deze principes kunt toepassen in je eigen onderwijs. Je leert hoe je studenten stimuleert, betrokken houdt en ondersteunt in hun zelfregulatie.

  • Bijeenkomst 7: Activerende werkvormen

    Hoe maak je leren echt actief? In deze bijeenkomst oefen je met activerende werkvormen voor zowel kleinschalig als grootschalig onderwijs. Je ontdekt welke formats het beste werken en hoe je deze didactisch verantwoord inzet. Aan de hand van theorie over activerende didactiek leer je de rol van de docent optimaal te benutten.

  • Bijeenkomst 8: Toetsprincipes

    Toetsen meet je of studenten bereiken wat ze moeten leren. In deze sessie doorlopen we de toetscyclus en bespreken we richtlijnen voor goed toetsontwerp. Je leert onder andere waarom je toetst, hoe je formatieve en summatieve keuzes maakt en hoe je de kwaliteit van toetsing borgt.

  • Bijeenkomst 9: Toetsen en beoordelen

    Toetsing beïnvloedt hoe en wat studenten leren. Aan de hand van eigen toetsmateriaal oefen je met het construeren van toetsen, het opstellen van een toetsblauwdruk en het kiezen van beoordelingsvormen. Daarnaast besteden we aandacht aan toetskwaliteit, validering, objectivering en betrouwbaarheid van de resultaten.

  • Bijeenkomst 10: Onderwijsvisie

    Wat maakt jou een goede docent? Je leert je eigen handelen afstemmen op de visie en uitgangspunten van je opleiding of instelling. We vertalen onderwijsfilosofie naar concreet gedrag in de praktijk, zodat je niet alleen weet wat goed onderwijs is, maar dit ook effectief uitdraagt.

  • Bijeenkomst 11: Peer feedback

    Tijdens video-intervisie bespreek je samen met medecursisten opgenomen fragmenten van je eigen onderwijspraktijk. Daarnaast geef en ontvang je feedback op portfolio’s en projectverslagen. Deze sessie draait om leren van elkaar, kritisch reflecteren en je eigen ontwikkeling zichtbaar maken.

  • Individuele eindgesprekken

    Hoe ben jij gegroeid als docent? Welke inzichten uit theorie en praktijk pas je nu toe? Tijdens het individuele eindgesprek bespreek je je ontwikkeling met de begeleider en stel je concrete doelen voor verdere professionalisering.

Welke tijdsinvestering vraagt deze opleiding van me?

De totale studiebelasting is ongeveer 280 uur (inclusief zelfstudie).

We sluiten de leergang af met een portfolio, waarover we een individueel eindgesprek voeren. Als je de doelen voldoende beheerst, ontvang je het BDB-certificaat.

Aanmelden

Deze leergang is in januari van start gegaan. Schrijf je in voor de wachtlijst en krijg bericht zodra data van een nieuwe reeks online staan.

Wat zijn de data?

 

Datum

Tijd

Locatie

1

30 januari

10:00 - 17:00 uur

Utrecht Science Park

2

6 februari

10:00 - 12:00 uur

Online

3

13 maart

10:00 - 13:00 uur

Utrecht Science Park

4

27 maart

10:00 - 12:00 uur

Online

5

10 april

10:00 - 13:00 uur

Utrecht Science Park

6

8 mei

10:00 - 12:00 uur

Online

7

29 mei

10:00 - 13:00 uur

Utrecht Science Park

8

12 juni

10:00 - 12:00 uur

Online

9

3 juli

10:00 - 13:00 uur

Utrecht Science Park

10

4 september

10:00 - 12:00 uur

Online

11

25 september

10:00 - 14:00 uur

Utrecht Science Park

12

30 oktober

 

Eindgesprekken

13

6 november

 

Eindgesprekken

Waar zijn de bijeenkomsten?

De bijeenkomsten vinden plaats op het Utrecht Science Park. Die locatie is goed bereikbaar met de auto en het OV.

Wie zijn de trainers?

De trainers die vanuit de Universiteit Utrecht onderwijs voor professionals verzorgen, zijn inhoudelijk sterk onderlegd en actief betrokken bij relevant, actueel onderzoek binnen hun vakgebied. Ze combineren academische diepgang met een scherp inzicht in de praktijk, waardoor ze de leefwereld van deelnemers goed begrijpen.

De uitstekende didactische vaardigheden van onze trainers zijn specifiek afgestemd op hoe professionals leren: praktijkgericht, interactief en toepasbaar. Bovendien hechten zij veel waarde aan samenwerking en creëren zij een leeromgeving waarin dialoog, kennisuitwisseling en co-creatie centraal staan.

Trainer

Dr. Jessica Hegeman

Dr. Jessica Hegeman

Hoe meld ik me aan?

Leuk dat je interesse hebt in de leergang Didactiek voor hbo-docenten (BDB). Je meldt je aan via de gele aanmeldbutton. Deelname van meerdere docenten van dezelfde onderwijsinstelling is mogelijk. We kunnen deze leergang ook als incompanytraject verzorgen.

Vragen?

Heb je nog vragen? Kijk dan eerst of deze hieronder in de FAQ staat. Is dat niet zo? Neem dan contact op via: onderwijsadviesentraining@uu.nl of 030 253 2261.

Over Onderwijsadvies & Training

Onderwijsadvies & Training traint onderwijsprofessionals tijdens hun loopbaan. Wij bieden maatwerkoplossingen bij onderwijsvraagstukken,en geven scholen en opleidingen onderwijskundig advies. We verbinden kennis uit de wetenschap met de onderwijspraktijk om tot nieuwe perspectieven te komen. Onderwijsadvies & Training is onderdeel van de Universiteit Utrecht. Op alle diensten zijn betalings- en annuleringsvoorwaarden van toepassing.

Algemene vraag over Onderwijs voor professionals

Heb je een algemene vraag over Onderwijs voor professionals aan de Universiteit Utrecht? Dan kun je het beste contact opnemen door een e-mail te sturen naar: professionals@uu.nl. Of je kunt ons op werkdagen bellen via: 030-253 1018.

Vragen over je loopbaan of over een opleiding

Heb je vragen over je loopbaan of over een opleiding? Dan helpt onze opleidingsadviseur Leven lang ontwikkelen Afke van der Velden je graag verder via: a.i.s.vandervelden@uu.nl.

Betalings- en annuleringsvoorwaarden

Op alle diensten van Onderwijsadvies & Training zijn betalings- en annuleringsvoorwaarden van toepassing.

Ontzettend veel geleerd over de achtergrond, de opbouw, systematiek en methodiek van onderwijs geven.

Deelnemer aan de BDB-leergang

Gedurende het gehele traject werd mijn leren vooral gestimuleerd door het enthousiasme van de docenten en de medecursisten.

Deelnemer aan de BDB-leergang

De opbouw van de opleiding zorgt ervoor dat je opgedane inzichten meerdere malen in de praktijk kunt uitproberen.

Deelnemer aan de BDB-leergang