Cursus: Grip op Europa
- In het kort
- Breng jouw eigen EU-vraagstuk mee als vertrekpunt
- Begrijp hoe de EU werkt en hoe jij invloed uitoefent
- Werk aan een concrete beïnvloedingsstrategie voor jouw dossier
- Sluit af met een werkbezoek op maat aan EU-instellingen in Brussel
- Kleine groep met veel ruimte voor uitwisseling en verdieping
“Europa hoeft geen black box te zijn. Als je de basisprincipes begrijpt, kun je al snel de kansen benutten die de EU jouw organisatie biedt.”
Femke van Esch, hoogleraar European Governance aan de Universiteit Utrecht
Waar gaat deze cursus over?
In deze cursus staat jouw eigen EU-vraagstuk centraal. Je brengt vanuit je eigen werk een concreet dossier, thema of uitdaging mee. Hoe past jouw organisatie in het Europese systeem? Welke Nederlandse en Europese spelers zijn relevant voor jouw dossier? En hoe oefen je effectief invloed uit?
In deze cursus maak je kennis met de structuur en logica van de EU, de Nederlandse positie in Europese besluitvorming, en de praktijk van beleidsbeïnvloeding in Brussel. De inhoud landt altijd via jouw eigen praktijk: in elke bijeenkomst werk je samen met een vaste peer-groep aan de toepassing van het geleerde op jouw eigen casus.
De cursus sluit af met een werkbezoek aan EU-instellingen in Brussel, volledig op maat samengesteld op basis van de vraagstukken die de groep gedurende het programma heeft ingebracht.
Is deze cursus iets voor mij?
Deze cursus is bedoeld voor professionals die Europa in hun werk tegenkomen en daar actiever mee aan de slag willen. Denk aan:
- Beleidsmedewerkers en adviseurs bij gemeenten, provincies, ministeries of waterschappen.
- Medewerkers bij kennisinstellingen, uitvoeringsorganisaties of brancheorganisaties.
- Professionals die te maken hebben met EU-regelgeving, beleid, financiering of besluitvorming.
- Iedereen die zijn of haar organisatie beter wil positioneren in het Europese speelveld.
Je hoeft geen EU-specialist te zijn. Wat telt is dat je een concreet vraagstuk meebrengt en bereid bent om daar gedurende de cursus actief mee aan de slag te gaan.
Wat levert deze cursus je op?
Na afloop van deze cursus:
- Begrijp je hoe de EU is opgebouwd en waarom ze zo functioneert
- Weet je hoe Nederland opereert binnen het EU-systeem: als uitvoerder, als actor en als beïnvloeder.
- Heb je een concrete beïnvloedingsstrategie uitgewerkt voor jouw eigen dossier.
- Ken je de relevante spelers in Den Haag en Brussel voor jouw beleidsterrein.
- Heb je een netwerk opgebouwd van collega-professionals met aanverwante EU-vraagstukken.
- Ontvang je een officieel certificaat van de Universiteit Utrecht
Over de Universiteit Utrecht
Ga je deze cursus volgen? Dan ben je verzekerd van hoogwaardig onderwijs aan onze breed georiënteerde, internationale onderzoeksuniversiteit. Daar komt bij dat wij als enige universiteit in Nederland wetenschappelijk onderzoek doen naar hóe professionals leren. Je bent er dus verzekerd van dat onze didactiek specifiek op jouw behoeften als professional is afgestemd.
Binnen onze cursussen voor professionals delen onze topwetenschappers hun actuele kennis met je. Doordat deelnemers tegelijkertijd hun praktijkkennis inbrengen ontstaan nieuwe inzichten die je als professional direct kunt gebruiken in je werk.
Partners
Deze cursus is een initiatief van de Universiteit Utrecht en het lectoraat European Impact bij De Haagse Hogeschool.

Opzet
De cursus bestaat uit vier dagbijeenkomsten in Utrecht en een werkbezoek aan Brussel. Elke bijeenkomst combineert een kennisblok, een gastspreker uit de praktijk en een werkvorm waarin je het geleerde toepast op jouw eigen casus. Tussen de bijeenkomsten door werk je aan een persoonlijk portfolio.
Programma per bijeenkomst
1. Waarom werkt de EU zoals die werkt?
Je legt de basis: de structuur en logica van de EU, hoe besluitvorming verloopt en waarom die zo verschilt van nationale politiek. Het vertrekpunt is jouw eigen vraag: wat breng jij mee, wat wil je begrijpen en wie wil je leren kennen? In een open gesprek met hoogleraar Femke van Esch is er ruimte voor alle vragen.
2. Europa in jouw organisatie
Wat betekent de EU concreet voor jóúw organisatie? Hoe krijg je collega’s en bestuurders mee? Je zoekt actief naar EU-informatiebronnen voor jouw dossier, werkt aan de vraag wat jouw organisatie moet, mag of kan met Europa, en bespreekt hoe je intern draagvlak opbouwt.
3. Nederland in de EU
Hoe zit Nederland in het EU-systeem: als uitvoerder, als actor én als beïnvloeder? Je ontdekt hoe standpuntbepaling werkt, wie de Nederlandse sleutelspelers zijn voor jouw dossier en hoe dossiers ambtelijk en politiek escaleren. Lector Mendeltje van Keulen neemt je mee vanuit haar eigen ervaring als oud-griffier EU-zaken bij de Tweede Kamer.
4. Invloed uitoefenen op de EU
Van analyse naar strategie. Je werkt een mini-beïnvloedingsstrategie uit voor jouw eigen dossier: wie bereik je, wanneer, via welk kanaal en met welke boodschap? Gastsprekers uit de public affairs-praktijk reflecteren op jouw aanpak. Aan het einde van de dag wordt het programma van het Brusselbezoek definitief vastgesteld op basis van wat de groep heeft ingebracht.
5. Werkbezoek Brussel: Europa van dichtbij
Het werkbezoek is het sluitstuk van een traject, niet een losstaand uitje. Het programma is op maat samengesteld op basis van de vraagstukken en dossiers die de groep gedurende de cursus heeft ingebracht. Je spreekt met medewerkers van de Europese Commissie, het Europees Parlement en onderhandelaars in de Raad over jouw thema’s, met jouw vragen. De cursus sluit af met een netwerkborrel met alumni en EU-professionals, waar ook de certificaten worden uitgereikt.
Tijdsinvestering
- 4 dagbijeenkomsten van 6 uur in Utrecht (vrijdagen, 10:00–16:00)
- 1 werkdag werkbezoek in Brussel (inclusief reistijd)
- Circa 2 uur voorbereiding per bijeenkomst (leeswerk en een korte opdracht)
- Persoonlijk portfolio dat je gedurende de cursus opbouwt
- Geen formeel tentamen: deelname en praktijkopdrachten staan centraal
Overzicht
Datum | Onderdeel | Tijden | Locatie | Docenten |
|---|---|---|---|---|
Vr 9 okt 2026 | Waarom werkt de EU zoals die werkt? | 10.00 - 16.00 uur | Utrecht | Prof. dr. Femke van Esch |
Vr 30 okt 2026 | Europa in jouw organisatie | 10.00 - 16.00 uur | Utrecht | Dr. Mendeltje van Keulen |
Vr 13 nov 2026 | Nederland in de EU | 10.00 - 16.00 uur | Utrecht | Dr. Mendeltje van Keulen |
Vr 27 nov 2026 | Invloed uitoefenen op de EU | 10.00 - 16.00 uur | Utrecht | Prof. dr. Femke van Esch |
Vr 11 dec 2026 | Werkbezoek Brussel - Europa van dichtbij | n.t.b. | Brussel | ntb |
Waar wordt deze cursus gegeven?
De bijeenkomsten vinden plaats in het centrum van Utrecht. De exacte locatie wordt na aanmelding bekendgemaakt. De slotbijeenkomst en certificaatuitreiking vinden plaats in Brussel.
Deze cursus wordt alleen op locatie aangeboden.
Van wie ga ik leren in deze cursus?
De docenten die vanuit de Universiteit Utrecht onderwijs voor professionals verzorgen, zijn inhoudelijk sterk onderlegd en actief betrokken bij relevant, actueel onderzoek binnen hun vakgebied. Ze combineren academische diepgang met een scherp inzicht in de praktijk, waardoor ze de leefwereld van deelnemers goed begrijpen.
De uitstekende didactische vaardigheden van onze docenten zijn specifiek afgestemd op hoe professionals leren: praktijkgericht, interactief en toepasbaar. Bovendien hechten zij veel waarde aan samenwerking en creëren zij een leeromgeving waarin dialoog, kennisuitwisseling en co-creatie centraal staan.
Hoogleraar European Governance
Prof. dr. Femke van Esch

Prof. dr. Femke van Esch is hoogleraar European Governance. Haar expertise ligt in leiderschap, Europese integratie en cognitieve mapping. Daarnaast is ze actief in publieke debatten en adviseerde ze de Nederlandse regering over Europese integratie en internationale zaken.
- f.a.w.j.vanesch@uu.nl
- Bekijk profiel
Lector European Impact
Dr. Mendeltje van Keulen

Mendeltje van Keulen is lector European Impact aan De Haagse Hogeschool. Ze leidt toegepaste onderzoeksprojecten die praktische inzichten bieden in hoe Nederlandse organisaties (zoals gemeenten, bedrijven en ministeries) hun Europese werk organiseren. Mendeltje volgt de EU nauwgezet, onder meer als lid van de commissie Europese Integratie van de Adviesraad Internationale Vraagstukken.
- m.vankeulen@hhs.nl
- Bekijk profiel
Zo benut je de Europese Unie in je werk: 5 directe kansen voor beleidsprofessionals
-
Lees het artikel
De EU is dichterbij dan je denkt. Zeker als je werkt bij een gemeente, provincie, ministerie of uitvoeringsorganisatie. Europa bepaalt steeds vaker de richting van beleid – óók op lokaal en regionaal niveau. Maar hoe zorg je ervoor dat je niet achter de feiten aanloopt, maar juist kansen pakt?
Hoe meld ik mij aan?
Leuk dat je interesse hebt in deze cursus! Laat je interesse achter via de gele knop en ontvang als eerste een e-mail zodra aanmelden mogelijk is.
Toelatingseisen
HBO/universitair werk- en denkniveau wordt verondersteld. Voorkennis over de EU of Europa is niet vereist. We verwachten wel dat deelnemers gemotiveerd zijn om EU-kennis toe te passen in hun werk.
