Cursus 'De toekomst is nu': generatieoverstijgend denken en doen in beleid en bestuur

In het kort
Leer generatieoverstijgend denken en doen in bestuur en beleid
Ontwikkel vaardigheden voor complexe en urgente vraagstukken
Werk samen met studenten en professionals in een mixed classroom
Ontwerp interventies voor een toekomstbestendige organisatie
Laat je inspireren door experts uit wetenschap en praktijk
  • Microcredentials, Certificaat
  • € 2.750
  • Lessen in Nederlands
  • LocatieUtrecht
  • StartNovember 2026
  • Duur9 bijeenkomsten

Waar gaat de cursus over?

In de cursus De toekomst is nu ontwikkel je jouw langetermijndenken en handelen. Vervolgens ga je dit integreren in jouw werk. Dat doe je vanuit je samenwerking met een nieuwe generatie studenten – de toekomst van het openbaar bestuur – die ook aan de cursus deelnemen. Via dit mixed classroom principe verbinden we praktijkervaring met frisse verbeeldingskracht.

In negen bijeenkomsten krijg je inspirerende theorie, werk je aan een concrete interventie voor je organisatie én ontwikkel je vaardigheden om beter te navigeren tussen het nu en later.

Vragen die we onder andere behandelen zijn:

  • Hoe maak je beleid dat werkt voor volgende generaties?
  • Hoe organiseer je publieke systemen die adaptief blijven, ook onder druk?
  • Hoe houd je koers in een wereld vol urgente, complexe opgaven?

Wat levert deze cursus mij op als professional?

Na afloop van de cursus kun je:

  • Langetermijndenken toepassen in beleid, organisatie en bestuur;
  • Toekomstverbeelding inzetten als strategie voor systeemverandering;
  • Tijdsensitieve vaardigheden gebruiken bij complexe opgaven;
  • Interventies ontwikkelen die direct toepasbaar zijn in je werkcontext;
  • Samenwerken met nieuwe generaties publieke professionals.

Is deze cursus iets voor mij?

Deze cursus is bedoeld voor:

  • Beleidsmedewerkers en strategen in de publieke sector;
  • Adviseurs en projectleiders binnen (semi-)overheden;
  • Professionals in onderwijs, zorg, duurzaamheid of sociaal domein;
  • Iedereen die werkt aan langetermijnvraagstukken en publiek leiderschap.

Ervaring is welkom, maar affiniteit met vernieuwing en leren is belangrijker.

Toekomstgericht besturen is geen voorspellen, maar durven ontwerpen.

Marij Swinkels - docent

Over de Universiteit Utrecht

Ga je deze cursus volgen? Dan ben je verzekerd van hoogwaardig onderwijs aan onze breed georiënteerde, internationale onderzoeksuniversiteit. Daar komt bij dat wij als enige universiteit in Nederland wetenschappelijk onderzoek doen naar hóe professionals leren. Je bent er dus verzekerd van dat onze didactiek specifiek op jouw behoeften als professional is afgestemd.

Binnen onze cursussen voor professionals delen onze topwetenschappers hun actuele kennis met je. Doordat deelnemers tegelijkertijd hun praktijkkennis inbrengen ontstaan nieuwe inzichten die je als professional direct kunt gebruiken in je werk. Daarbij wordt je door deelname onderdeel van een relevant, professioneel netwerk.

Wat is de opbouw van de cursus?

Tijdens deze cursus ben je onderdeel van negen interactieve bijeenkomsten. Hier ontmoet je inspirerende sprekers, neem je deel aan toekomstgerichte werkvormen en werk je in co-creatie samen met studenten.

De bijeenkomsten zijn op vrijdagen van 10:00 tot 16:00 uur. De laatste bijeenkomst sluiten we feestelijk af.

Na afloop van deze cursus vindt er indien gewenst een uitvoeringssessie plaats op jouw werkplek. Tijdens deze sessie gaan we verder met waar de cursus is geëindigd met jou én je collega’s.

Iedere dag heeft een ander onderwerp en opzet. Zo zijn er op een dag en door de cursus heen combinaties van de volgende werkvormen:

  • Theoriesessies over de deelonderwerpen van de cursus;
  • Inspiratiesessies vanuit de praktijk;
  • Actieve workshops, waarbij we vaak met creatieve werkvormen werken (rollenspellen, serious games);
  • Design thinking;
  • Intervisie en action learning op je eigen vraagstuk;
  • Co-creatie sessies met studenten van de Universiteit Utrecht.

Wat gaan we doen?

  • Dag 1 – Introductie en verkenning thema cursus

    Tijdens deze eerste bijeenkomst maak je kennis met je mededeelnemers; studenten én professionals. We verkennen het thema van de cursus en we onderzoeken hoe toekomstdenken nu vorm krijgt in wat we dagelijks doen. We introduceren toekomstdenken verder via een spel.

    Met: Marij Swinkels & Arnold Wilts

  • Dag 2 – Historiseren van de toekomst

    Voor je vooruitkijkt, kijk je terug. We onderzoeken hoe ons denken over de toekomst door de tijd heen is veranderd en wat die geschiedenis blootlegt over vandaag en over morgen.

  • Dag 3 – Institutionaliseren van de toekomst

    Hoe geef je de toekomst een vaste plek in beleid en organisatie? We verkennen aan de hand van institutionele theorie zowel de waarde van exterrne “guardians” voor toekomstige generaties als interne processen om toekomstwerk te verankeren.

  • Dag 4 – Verbeelden van de toekomst

    Welke toekomst kunnen we ons eigenlijk voorstellen, en welke niet? We duiken in de kracht én de valkuilen van verbeelding. We verkennen hoe vastgeroeste toekomstbeelden verandering blokkeren, en hoe kunst en cultuur ingezet kunnen worden om nieuwe toekomsten te openen.

  • Dag 5 – Democratiseren van de toekomst

    Wie mag meepraten over de toekomst, en wie ontbreekt er nog aan tafel? We onderzoeken samen hoe en welke participatieve vormen toekomstige generaties een stem geven in besluiten van vandaag.

  • Dag 6 – Synthese fase 1 / intensief werkbezoek op locatie

    Tijdens een intensief werkbezoek breng je de inzichten uit de voorgaande bijeenkomsten samen en toets je ze aan de praktijk.

  • Dag 7 – Ontwerpen voor de toekomst 1

    Van inzicht naar interventie. Je start met het ontwerpen van een concrete interventie voor jouw eigen organisatie, met behulp van design thinking, op basis van het vraagstuk vanuit je eigen werk.

  • Dag 8 – Ontwerpen voor de toekomst 2 & implementatie van de toekomst

    We werken de interventie verder uit en verkennen hoe je langetermijncommitments overeind houdt. Ook als de politieke wind draait of prioriteiten verschuiven.

  • Dag 9 – Slotbijeenkomst

    De slotbijeenkomst start met een blik op de eigen toekomt. Daarna sluiten we af met een open interventiemarkt. Je ontvangt feedback van een vakjury. We sluiten feestelijk af met een borrel.

  • Uitvoeringssessie op locatie

    Na afloop van onze bijeenkomsten samen plannen we indien gewenst een aanvullende, individuele sessie op jouw werkplek. Tijdens deze sessie gaan we bijvoorbeeld samen aan de slag met het implementeren van de ontwikkelde interventie.

Hoe geef je stem aan generaties die er nog niet zijn? Dat is geen fictie, maar een bestuurskundige opgave.

Arnold Wilts - docent

Overzicht (indicatie)

Datum

Onderdeel

Tijden

Locatie

20 november 2026

Startbijeenkomst en kennismaking

dagdeel

Universiteit Utrecht

27 november 2026

Introductie & verkenning thema cursus

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

4 december 2026

Historiseren van de toekomst

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

11 december 2026

Institutionaliseren van de toekomst

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

18 december 2026

Verbeelden van de toekomst

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

8 januari 2027

Democratiseren van de toekomst

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

15 januari 2027

Synthese fase 1 / intensief werkbezoek op locatie

10:00-16:00

Playground

22 januari 2027

Ontwerpen voor de toekomst I

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

29 januari 2027

Ontwerpen voor de toekomst II

Implementatie van de toekomst

10:00-16:00

Universiteit Utrecht

5 februari 2027

Slotbijeenkomst, interventiemarkt en borrel

10:00-16:00

Playground

Locatie

Enkele sessies vinden plaats in Playground, de innovatieve leer- en maakomgeving van de Universiteit Utrecht. In deze inspirerende ruimte werk je samen met andere professionals en studenten aan actuele vraagstukken, in een setting die creativiteit en experiment stimuleert. Denk aan flexibele werkruimtes, prototyping-materialen en een energieke sfeer die uitnodigt tot leren door te doen.

Lees hier meer over de bereikbaarheid en toegankelijkheid van Playground.

Van wie ga ik leren in deze cursus?

De docenten die vanuit de Universiteit Utrecht onderwijs voor professionals verzorgen, zijn inhoudelijk sterk onderlegd en actief betrokken bij relevant, actueel onderzoek binnen hun vakgebied. Ze combineren academische diepgang met een scherp inzicht in de praktijk, waardoor ze de leefwereld van deelnemers goed begrijpen.

De uitstekende didactische vaardigheden van onze docenten zijn specifiek afgestemd op hoe professionals leren: praktijkgericht, interactief en toepasbaar. Bovendien hechten zij veel waarde aan samenwerking en creëren zij een leeromgeving waarin dialoog, kennisuitwisseling en co-creatie centraal staan.

Docent

Dr. Marij Swinkels

Dr. Marij Swinkels
  • Dr. Marij Swinkels is universitair docent aan de Utrecht School of Governance. Haar onderzoek richt zich op leiderschap in tijden van crisis en de rol van ideeën in beleidsvorming. Ze doceert over politiek leiderschap, governance en beleid, en zet zich actief in voor open wetenschap en publieke betrokkenheid. Marij won de UU Teacher Talent Award (2019) en de UACES Best PhD Thesis Prize (2022).

Docent

Wouter de Rijk

Wouter de Rijk
  • Wouter de Rijk is promovendus aan de Utrecht University School of Governance en UU-onderzoeker binnen het onderzoeksproject ‘sociale verbeeldingskracht voor institutionele verandering’. Zijn onderzoek richt zich op klimaatverandering en instituties voor sociale verbeelding, vanuit het perspectief van kritische bestuurskunde. Daarbij onderzoekt hij hoe overheden meer ruimte kunnen geven aan alternatieve sociale verbeeldingen, en deze actief kunnen stimuleren via klimaat- en milieubeleid.

Docent

Dr. Arnold Wilts

Dr. Arnold Wilts
  • Arnold Wilts is universitair docent. Zijn belangrijkste taken bestaan uit het verzorgen van onderwijs op het terrein van organisatietheorie, stakeholdersamenwerking en kwalitatieve onderzoeksmethoden.

Gastdocenten

In de cursus werken we elke editie samen met diverse gastdocenten, vanuit wetenschap, het openbaar bestuur, of vanuit de cultuursector. Ook komende editie zullen we weer met diverse gastdocenten samenwerken.

Praktische vragen?

Lesley Hordijk-van der Linden

Lesley Hordijk-van der Linden

Inhoudelijke vragen?

Dr. Marij Swinkels

Dr. Marij Swinkels

Toelatingseisen

Er wordt uitgegaan van hbo/wo werk- en denkniveau. De cursus staat open voor maximaal 10 deelnemers.

Certificaat van deelname

Na afronding ontvang je een officieel certificaat van de Universiteit Utrecht als bewijs van jouw deelname.

Je kunt een EduBadge aanvragen voor de cursus als je bereid bent om toetsing af te leggen (niet verplicht).

Kennismaking

Om te bespreken of het programma aansluit op jouw ervaring en opleidingswensen, neemt een van de docenten na aanmelding telefonisch contact met je op. Definitieve inschrijving volgt daarna.